Уводзіны — абзац 1
Лічачы сваім абавязкам разглядаць з пазіцый нашых навуковых дысцыплін найбольш небяспечныя і разбуральныя дзеянні чалавечага віду — гвалт і вайну; прызнаючы, што навука з'яўляецца прадуктам чалавечай культуры і не можа быць ні канчатковай, ні ўсёабдымнай; з удзячнасцю адзначаючы падтрымку ўладаў Севільі і прадстаўнікоў іспанскага ЮНЕСКА, мы, ніжэйпадпісаныя навукоўцы з розных краін свету і адпаведных галін навукі, сабраліся і прынялі наступную Заяву аб гвалце. У ёй мы ставім пад сумнеў шэраг меркаваных біялагічных высноў, якія выкарыстоўваліся, у тым ліку некаторымі прадстаўнікамі нашых дысцыплін, для апраўдання гвалту і вайны. Паколькі гэтыя меркаваныя высновы спрыялі пашырэнню песімізму ў наш час, мы лічым, што іх адкрытае і ўзважанае адхіленне можа стаць істотным унёскам у Міжнародны год міру.
Уводзіны — абзац 2
Злоўжыванне навуковымі тэорыямі і звесткамі для апраўдання гвалту і вайны не з'яўляецца новым: яно назіраецца ад пачатку сучаснай навукі. Напрыклад, тэорыю эвалюцыі выкарыстоўвалі для апраўдання не толькі вайны, але і генацыду, каланіялізму і прыгнёту слабейшых.
Уводзіны — абзац 3
Мы выкладаем сваю пазіцыю ў выглядзе пяці сцвярджэнняў. Мы ўсведамляем, што існуе шмат іншых пытанняў, звязаных з гвалтам і вайной, якія было б карысна разглядаць з пункту гледжання нашых дысцыплін, але тут абмяжоўваемся тым, што лічым асабліва важным першым крокам.
Сцвярджэнне 1 — абзац 1
З НАВУКОВАГА ПУНКТУ ГЛЕДЖАННЯ ПАМЫЛКОВА сцвярджаць, што мы атрымалі ў спадчыну ад жывёльных продкаў схільнасць весці войны. Хоць сутычкі сустракаюцца сярод многіх відаў жывёл, у відаў, якія жывуць у натуральных умовах, зафіксавана толькі некалькі выпадкаў разбуральных сутычак паміж арганізаванымі групамі аднаго віду, і ніводны з гэтых выпадкаў не прадугледжваў выкарыстання прылад, спецыяльна створаных як зброя. Звычайнае драпежніцтва, калі жывёлы сілкуюцца прадстаўнікамі іншых відаў, нельга атаясамліваць з гвалтам унутры аднаго віду. Вядзенне вайны — асабліва чалавечая з'ява, якая не сустракаецца ў іншых жывёл.
Сцвярджэнне 1 — абзац 2
Тое, што войны з цягам часу так радыкальна змяняліся, сведчыць пра іх культурнае паходжанне. Іх біялагічная сувязь праходзіць найперш праз мову, якая робіць магчымымі каардынацыю груп, перадачу тэхналогій і выкарыстанне прылад. Вайна біялагічна магчымая, але не непазбежная, пра што сведчаць адрозненні ў яе распаўсюджанасці і характары ў розныя часы і ў розных месцах. Існуюць культуры, якія не вялі войнаў стагоддзямі, і культуры, якія часта ваявалі ў адны перыяды, але не ў іншыя.
Сцвярджэнне 2
З НАВУКОВАГА ПУНКТУ ГЛЕДЖАННЯ ПАМЫЛКОВА сцвярджаць, што вайна або любыя іншыя гвалтоўныя паводзіны генетычна запраграмаваныя ў чалавечай прыродзе. Хоць гены ўдзельнічаюць у працы нервовай сістэмы на ўсіх узроўнях, яны ствараюць патэнцыял развіцця, які можа рэалізавацца толькі ва ўзаемадзеянні з экалагічным і сацыяльным асяроддзем. Людзі адрозніваюцца па ступені ўспрымальнасці да вопыту, але іх асоба фарміруецца ўзаемадзеяннем генетычных задаткаў і ўмоў выхавання і клопату. За выключэннем рэдкіх паталогій, гены не ствараюць асоб, абавязкова схільных да гвалту. Яны гэтаксама не вызначаюць абавязкова і супрацьлеглага выніку. Гены спрыяюць фарміраванню нашых паводзінных магчымасцяў, але самі па сабе не прадвызначаюць вынік.
Сцвярджэнне 3
З НАВУКОВАГА ПУНКТУ ГЛЕДЖАННЯ ПАМЫЛКОВА сцвярджаць, што ў ходзе эвалюцыі чалавека адбор спрыяў агрэсіўным паводзінам больш, чым іншым формам паводзін. Ва ўсіх добра вывучаных відаў становішча ў групе дасягаецца праз здольнасць супрацоўнічаць і выконваць сацыяльныя функцыі, важныя для структуры гэтай групы. «Дамінаванне» ўключае сацыяльныя сувязі і прыналежнасць да групы; яно не зводзіцца да валодання большай фізічнай сілай і яе выкарыстання, хоць можа ўключаць агрэсіўныя паводзіны. Калі ў жывёл штучна праводзілі генетычны адбор на агрэсіўнасць, ён хутка даваў надзвычай агрэсіўных асобін; гэта сведчыць, што ў прыродных умовах агрэсія не адбіралася ў максімальнай ступені. Калі такія эксперыментальна атрыманыя, надзвычай агрэсіўныя жывёлы трапляюць у сацыяльную групу, яны або парушаюць яе структуру, або выцясняюцца з групы. Гвалт не закладзены ні ў нашай эвалюцыйнай спадчыне, ні ў нашых генах.
Сцвярджэнне 4
З НАВУКОВАГА ПУНКТУ ГЛЕДЖАННЯ ПАМЫЛКОВА сцвярджаць, што людзі маюць «гвалтоўны мозг». Хоць у нас ёсць нервовы апарат, які дазваляе дзейнічаць гвалтоўна, ён не актывуецца аўтаматычна пад уздзеяннем унутраных або знешніх раздражняльнікаў. Як і ў вышэйшых прыматаў, і ў адрозненне ад іншых жывёл, нашы вышэйшыя нервовыя працэсы фільтруюць такія раздражняльнікі, перш чым мы пачынаем дзейнічаць. Тое, як мы дзейнічаем, фарміруецца навучаннем, абумоўленасцю і сацыялізацыяй. У нашай нейрафізіялогіі няма нічога, што прымушала б нас рэагаваць гвалтам.
Сцвярджэнне 5
З НАВУКОВАГА ПУНКТУ ГЛЕДЖАННЯ ПАМЫЛКОВА сцвярджаць, што прычына вайны — «інстынкт» або які-небудзь адзін матыў. Развіццё сучаснай вайны адзначана пераходам ад перавагі эмацыйных і матывацыйных фактараў, якія часам называюць «інстынктамі», да перавагі кагнітыўных фактараў. Сучасная вайна прадугледжвае інстытуцыйнае выкарыстанне асабістых якасцяў, такіх як паслухмянасць, унушальнасць і ідэалізм, сацыяльных навыкаў, такіх як мова, і рацыянальных меркаванняў, такіх як разлік выдаткаў, планаванне і апрацоўка інфармацыі. Тэхналогіі сучаснай вайны перабольшылі рысы, звязаныя з гвалтам, як у падрыхтоўцы непасрэдных удзельнікаў баявых дзеянняў, так і ў фарміраванні падтрымкі вайны сярод насельніцтва. У выніку такога перабольшання гэтыя рысы часта памылкова прымаюць за прычыны працэсу, а не за яго наступствы.
Выснова
Мы робім выснову, што біялогія не асуджае чалавецтва на вайну і што чалавецтва можа вызваліцца ад путаў біялагічнага песімізму і здабыць упэўненасць, неабходную для пераўтварэнняў у гэты Міжнародны год міру і ў наступныя гады. Хоць гэтыя задачы перадусім інстытуцыйныя і калектыўныя, яны таксама абапіраюцца на свядомасць кожнага ўдзельніка, для якога песімізм і аптымізм маюць вырашальнае значэнне. Як «войны пачынаюцца ў свядомасці людзей», так і мір пачынаецца ў нашай свядомасці. Той самы від, які вынайшаў вайну, здольны вынайсці мір. Адказнасць ляжыць на кожным з нас.
Месца і дата
Севілья, 16 мая 1986 года