హింసపై సెవిల్లా ప్రకటన

ఉపోద్ఘాతం — పేరా ౧

హింస, యుద్ధం అనే మన జాతికి అత్యంత ప్రమాదకరమైన, విధ్వంసకరమైన కార్యకలాపాలను మా మా శాస్త్ర విభాగాల దృష్టితో పరిశీలించడం మా బాధ్యత అని నమ్ముతూ; శాస్త్రం మానవ సంస్కృతిలో పుట్టినదని, అది తుది నిర్ణయాత్మకమైనదిగానీ అన్నింటినీ పూర్తిగా వివరించగలిగినదిగానీ ఉండదని గుర్తిస్తూ; సెవిల్లా అధికారులకూ స్పెయిన్‌లోని యునెస్కో ప్రతినిధులకూ వారి సహాయానికి కృతజ్ఞతలు తెలియజేస్తూ; ప్రపంచంలోని వివిధ ప్రాంతాలకు, సంబంధిత శాస్త్ర విభాగాలకు చెందిన కింద సంతకాలు చేసిన మేము పండితులం సమావేశమై, హింసపై ఈ క్రింది ప్రకటనకు అంగీకరించాము. ఇందులో, హింసనూ యుద్ధాన్నీ సమర్థించడానికి మా విభాగాలకు చెందిన కొందరు సైతం ఉపయోగించిన, జీవశాస్త్ర పరిశోధన ఫలితాలుగా చెప్పబడుతున్న కొన్ని వాదనలను మేము సవాలు చేస్తున్నాము. ఇటువంటి ఆరోపిత ఫలితాలు మన కాలంలో నిరాశావాద వాతావరణాన్ని పెంచినందున, ఆ తప్పు వాదనలను బహిరంగంగా, ఆలోచనాపూర్వకంగా తిరస్కరించడం అంతర్జాతీయ శాంతి సంవత్సరానికి గణనీయమైన తోడ్పాటు అందించగలదని మేము అభిప్రాయపడుతున్నాము.

ఉపోద్ఘాతం — పేరా ౨

హింసనూ యుద్ధాన్నీ సమర్థించడానికి శాస్త్రీయ సిద్ధాంతాలనూ సమాచారాన్నీ దుర్వినియోగం చేయడం కొత్త విషయం కాదు; ఆధునిక శాస్త్రం ఆవిర్భవించినప్పటి నుంచే అది జరుగుతోంది. ఉదాహరణకు, పరిణామ సిద్ధాంతాన్ని యుద్ధానికే కాకుండా జాతి నిర్మూలనకు, వలసవాదానికి, బలహీనుల అణచివేతకు కూడా సమర్థనగా ఉపయోగించారు.

ఉపోద్ఘాతం — పేరా ౩

మేము మా అభిప్రాయాన్ని ఐదు ప్రతిపాదనల రూపంలో తెలియజేస్తున్నాము. హింస, యుద్ధం గురించి మా శాస్త్ర విభాగాల దృష్టితో ఫలప్రదంగా పరిశీలించదగిన మరెన్నో ప్రశ్నలు ఉన్నాయని మాకు తెలుసు. అయితే ఇక్కడ మేము అత్యంత ముఖ్యమైన మొదటి అడుగుగా భావించే అంశానికే మా చర్చను పరిమితం చేస్తున్నాము.

ప్రతిపాదన ౧ — పేరా ౧

మన జంతు పూర్వీకుల నుంచి యుద్ధం చేయాలనే ప్రవృత్తి మనకు వారసత్వంగా వచ్చిందని చెప్పడం శాస్త్రీయంగా సరికాదు. అనేక జంతు జాతుల్లో పోరాటాలు విస్తృతంగా కనిపించినప్పటికీ, సహజ పరిస్థితుల్లో జీవించే జంతువులలో ఒకే జాతికి చెందిన వ్యవస్థీకృత గుంపుల మధ్య జరిగిన విధ్వంసకర పోరాటాల ఉదాహరణలు చాలా కొద్దిగానే నమోదు అయ్యాయి; వాటిలో ఏదీ ప్రత్యేకంగా ఆయుధాలుగా రూపొందించిన సాధనాలను ఉపయోగించలేదు. ఇతర జాతుల జంతువులను వేటాడి ఆహారంగా తినే సాధారణ ప్రవర్తనను ఒకే జాతిలోని సభ్యుల మధ్య హింసతో సమానంగా చూడలేము. యుద్ధం అనేది ప్రత్యేకంగా మానవులకు సంబంధించిన ఘటన; అది ఇతర జంతువుల్లో జరగదు.

ప్రతిపాదన ౧ — పేరా ౨

కాలక్రమంలో యుద్ధం ఎంతో విపరీతంగా మారిందన్న విషయం అది సంస్కృతిలో పుట్టినదని సూచిస్తుంది. దానికి జీవశాస్త్ర సంబంధం ప్రధానంగా భాష ద్వారా ఉంది; భాష గుంపుల సమన్వయాన్ని, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం బదిలీని, సాధనాల వినియోగాన్ని సాధ్యం చేస్తుంది. యుద్ధం జీవశాస్త్ర పరంగా సాధ్యమే, కానీ అది అనివార్యం కాదు. వివిధ కాలాల్లోను ప్రదేశాల్లోను యుద్ధం సంభవించే తీరులోను స్వరూపంలోను కనిపించే తేడాలే ఇందుకు నిదర్శనం. కొన్ని సంస్కృతులు శతాబ్దాల తరబడి యుద్ధంలో పాల్గొనలేదు; మరికొన్ని సంస్కృతులు కొన్ని కాలాల్లో తరచుగా యుద్ధం చేశాయి, ఇతర కాలాల్లో చేయలేదు.

ప్రతిపాదన ౨

యుద్ధం లేదా మరేదైనా హింసాత్మక ప్రవర్తన మన మానవ స్వభావంలో జన్యుపరంగా ముందే నిర్దేశించబడి ఉందని చెప్పడం శాస్త్రీయంగా సరికాదు. నాడీవ్యవస్థ పనితీరులోని అన్ని స్థాయుల్లోనూ జన్యువులు పాత్ర పోషించినప్పటికీ, అవి అభివృద్ధి చెందగల సామర్థ్యాన్ని మాత్రమే అందిస్తాయి; ఆ సామర్థ్యం పర్యావరణ, సామాజిక పరిస్థితులతో పరస్పర చర్యలోనే వాస్తవ రూపం దాల్చగలదు. అనుభవాల ప్రభావానికి లోనయ్యే స్వభావంలో వ్యక్తుల మధ్య తేడాలు ఉన్నప్పటికీ, వారి జన్యు వారసత్వం, పెంపకం మరియు సంరక్షణ పరిస్థితుల మధ్య పరస్పర చర్య వారి వ్యక్తిత్వాలను నిర్ణయిస్తుంది. అరుదైన రోగసంబంధ పరిస్థితులు మినహా, జన్యువులు ఒక వ్యక్తిని తప్పనిసరిగా హింసకు మొగ్గుచూపేలా చేయవు. అలాగే అవి దీనికి విరుద్ధమైన ప్రవృత్తిని కూడా తప్పనిసరిగా నిర్ణయించవు. మన ప్రవర్తనా సామర్థ్యాల రూపకల్పనలో జన్యువుల పాత్ర ఉన్నప్పటికీ, తుది ఫలితాన్ని అవి ఒక్కటే నిర్దేశించవు.

ప్రతిపాదన ౩

మానవ పరిణామ క్రమంలో ఇతర రకాల ప్రవర్తనలకంటే దూకుడు ప్రవర్తనకే ఎక్కువగా ఎంపిక జరిగిందని చెప్పడం శాస్త్రీయంగా సరికాదు. సమగ్రంగా అధ్యయనం చేసిన అన్ని జంతు జాతుల్లోనూ, సహకరించే సామర్థ్యం ద్వారా, ఆ గుంపు నిర్మాణానికి తగిన సామాజిక విధులను నిర్వర్తించడం ద్వారా వ్యక్తికి గుంపులో స్థానం లభిస్తుంది. ‘ఆధిపత్యం’లో సామాజిక బంధాలు, అనుబంధాలు భాగమై ఉంటాయి; దూకుడు ప్రవర్తన అందులో ఒక భాగమైనప్పటికీ, అది కేవలం అధిక శారీరక బలాన్ని కలిగి ఉండటం, ఉపయోగించడం మాత్రమే కాదు. జంతువుల్లో దూకుడు ప్రవర్తన కోసం కృత్రిమంగా జన్యుపరమైన ఎంపిక చేపట్టినప్పుడు, అతి దూకుడుగా ప్రవర్తించే జీవులను త్వరగానే ఉత్పత్తి చేయగలిగారు; సహజ పరిస్థితుల్లో దూకుడు లక్షణానికి గరిష్ఠ స్థాయిలో ఎంపిక జరగలేదని ఇది సూచిస్తుంది. ప్రయోగాల ద్వారా సృష్టించిన అతి దూకుడుగల జంతువులు సామాజిక గుంపులో ఉన్నప్పుడు, అవి ఆ గుంపు సామాజిక నిర్మాణాన్ని దెబ్బతీస్తాయి లేదా గుంపు నుంచి వెళ్లగొట్టబడతాయి. హింస మన పరిణామ వారసత్వంలోనూ లేదు, మన జన్యువుల్లోనూ లేదు.

ప్రతిపాదన ౪

మనుషులకు ‘హింసాత్మక మెదడు’ ఉందని చెప్పడం శాస్త్రీయంగా సరికాదు. హింసాత్మకంగా ప్రవర్తించడానికి అవసరమైన నాడీ వ్యవస్థ మనకు ఉన్నప్పటికీ, అంతర్గత లేదా బాహ్య ఉద్దీపనల వల్ల అది స్వయంచాలకంగా క్రియాశీలం కాదు. ఉన్నత ప్రైమేట్ల మాదిరిగానే, ఇతర జంతువుల మాదిరిగా కాకుండా, మన ఉన్నతస్థాయి నాడీ ప్రక్రియలు అటువంటి ఉద్దీపనలకు అనుగుణంగా మనం చర్య తీసుకునే ముందే వాటిని వడపోస్తాయి. మన ప్రవర్తనను మనకు జరిగిన అభ్యసనం, సామాజికీకరణ తీర్చిదిద్దుతాయి. మనం హింసాత్మకంగా స్పందించాల్సిందేనని బలవంతపెట్టే అంశం మన నాడీ శరీర క్రియావిజ్ఞానంలో ఏదీ లేదు.

ప్రతిపాదన ౫

యుద్ధానికి కారణం ‘సహజ ప్రవృత్తి’ లేదా ఏదైనా ఒకే ప్రేరణ అని చెప్పడం శాస్త్రీయంగా సరికాదు. ఆధునిక యుద్ధం ఆవిర్భావంలో, కొన్నిసార్లు ‘సహజ ప్రవృత్తులు’ అని పిలిచే భావోద్వేగ, ప్రేరణాత్మక అంశాల ప్రాధాన్యం నుంచి జ్ఞానాత్మక అంశాల ప్రాధాన్యం వైపు మార్పు చోటుచేసుకుంది. ఆధునిక యుద్ధంలో విధేయత, సూచనల ప్రభావానికి సులభంగా లోనయ్యే స్వభావం, ఆదర్శవాదం వంటి వ్యక్తిగత లక్షణాలను; భాష వంటి సామాజిక నైపుణ్యాలను; వ్యయ గణన, ప్రణాళిక, సమాచార ప్రాసెసింగ్ వంటి హేతుబద్ధమైన పరిశీలనలను సంస్థాగతంగా ఉపయోగిస్తారు. ఆధునిక యుద్ధ సాంకేతికత నిజంగా పోరాడే వ్యక్తుల శిక్షణలోనూ, సాధారణ ప్రజల్లో యుద్ధానికి మద్దతు సిద్ధం చేసే ప్రక్రియలోనూ హింసతో సంబంధమున్న లక్షణాలను అతిగా పెంచింది. ఈ అతిశయీకరణ ఫలితంగా, ఆ లక్షణాలను ఆ ప్రక్రియ యొక్క ఫలితాలుగా కాకుండా దానికి కారణాలుగా పొరబడటం తరచుగా జరుగుతుంది.

ముగింపు

అందువల్ల జీవశాస్త్రం మానవాళిని యుద్ధం చేయాల్సిందేనని నిర్బంధించదని మేము నిర్ధారిస్తున్నాము; జీవశాస్త్ర సంబంధ నిరాశావాద బంధనాల నుంచి మానవాళి విముక్తి పొంది, ఈ అంతర్జాతీయ శాంతి సంవత్సరంలోనూ రాబోయే సంవత్సరాల్లోనూ అవసరమైన పరివర్తనాత్మక పనులను ఆత్మవిశ్వాసంతో చేపట్టగలదు. ఈ పనులు ప్రధానంగా సంస్థాగతమైనవీ సామూహికమైనవీ అయినప్పటికీ, వాటిలో పాల్గొనే ప్రతి వ్యక్తి చైతన్యంపైనా అవి ఆధారపడతాయి; ఆ వ్యక్తుల దృష్టిలో నిరాశావాదం, ఆశావాదం కీలక అంశాలు. ‘యుద్ధాలు మనుషుల మనస్సుల్లో మొదలవుతాయి’ అన్నట్లే, శాంతి కూడా మన మనస్సుల్లోనే మొదలవుతుంది. యుద్ధాన్ని సృష్టించిన అదే మానవ జాతి శాంతిని కూడా సృష్టించగలదు. ఆ బాధ్యత మనలో ప్రతి ఒక్కరిదీ.

తేదీ

సెవిల్లా, 16 మే 1986