የሴቪል የጥቃት መግለጫ

መግቢያ — አንቀጽ 1

ከየሙያ ዘርፎቻችን አንጻር የሰው ልጅ እጅግ አደገኛና አጥፊ የሆኑትን ድርጊቶች፣ ጥቃትንና ጦርነትን፣ መመርመርና መወያየት የእኛ ኃላፊነት እንደሆነ በማመን፤ ሳይንስ የሰው ልጅ ባህል ውጤት እንደሆነና ፍጹም የመጨረሻ ወይም ሁሉንም የሚያካትት እውቀት ሊሆን እንደማይችል በመገንዘብ፤ የሴቪል ባለሥልጣናትንና የስፔን ዩኔስኮ ተወካዮችን ድጋፍ በምስጋና በማስታወስ፤ ከዓለም የተለያዩ ክፍሎችና ተዛማጅ የሳይንስ መስኮች የመጣን ከታች የፈረምን ምሁራን ተሰብስበን በጥቃት ላይ በሚከተለው መግለጫ ተስማምተናል። በዚህ መግለጫ ውስጥ፣ በራሳችን የሙያ መስኮች ያሉ አንዳንድ ሰዎችም ጥቃትንና ጦርነትን ለማጽደቅ የተጠቀሙባቸውን፣ የባዮሎጂ ግኝቶች ናቸው የተባሉ አንዳንድ አባባሎችን እንሞግታለን። እነዚህ አባባሎች በዘመናችን የተስፋ መቁረጥ አየር እንዲፈጠር አስተዋጽኦ ስላደረጉ፣ የተሳሳቱትን አባባሎች በግልጽና በጥንቃቄ መካድ ለዓለም አቀፉ የሰላም ዓመት አስፈላጊ አስተዋጽኦ ሊያበረክት እንደሚችል እናስባለን።

ጥቃትንና ጦርነትን ለማጽደቅ የሳይንስ ንድፈ ሐሳቦችንና መረጃዎችን በአግባቡ ሳይሆን መጠቀም አዲስ ነገር አይደለም፤ ይህ ከዘመናዊ ሳይንስ መጀመር ጀምሮ ነበር። ለምሳሌ፣ የዝግመተ ለውጥ ንድፈ ሐሳብ ጦርነትን ብቻ ሳይሆን የዘር ማጥፋትን፣ ቅኝ ግዛትንና ደካሞችን መጨቆንን ለማጽደቅ ጥቅም ላይ ውሏል።

አቋማችንን በአምስት ነጥቦች መልክ እናቀርባለን። ጥቃትንና ጦርነትን በተመለከተ ከየሙያ መስኮቻችን አንጻር በጠቃሚ ሁኔታ ሊመረመሩ የሚችሉ ብዙ ሌሎች ጉዳዮች እንዳሉ እናውቃለን። እዚህ ግን በእኛ እምነት እጅግ አስፈላጊ የመጀመሪያ እርምጃ በሆነው ጉዳይ ብቻ እንገደባለን።

የመጀመሪያው አባባል — አንቀጽ 1

ጦርነትን የማካሄድ ዝንባሌን ከእንስሳት ቅድመ አያቶቻችን ወርሰናል ማለት በሳይንስ አንጻር ስህተት ነው። በብዙ የእንስሳት ዝርያዎች መካከል ግጭት ቢኖርም፣ በተፈጥሮ አካባቢያቸው የሚኖሩ እንስሳት ውስጥ በአንድ ዝርያ የተደራጁ ቡድኖች መካከል አጥፊ የሆነ ውጊያ ተፈጥሯል ተብሎ የተዘገበው በጥቂት ጉዳዮች ብቻ ነው፤ ከእነዚህ አንዳቸውም የጦር መሣሪያ እንዲሆኑ ተብለው የተሠሩ መሣሪያዎችን መጠቀምን አያካትቱም። ሌሎች ዝርያዎችን በመያዝ መመገብ የተለመደ ተፈጥሯዊ ባህሪ ሲሆን፣ ይህን በአንድ ዝርያ አባላት መካከል ካለ ጥቃት ጋር እኩል ማድረግ አይቻልም። ጦርነት የሰው ልጅ ብቻ የሆነ ባህሪ ነው፤ በሌሎች እንስሳት ውስጥ አይከሰትም።

ጦርነት በጊዜ ሂደት ውስጥ እጅግ በሚገርም ሁኔታ መለወጡ የባህል ውጤት መሆኑን ያሳያል። ከባዮሎጂ ጋር ያለው ግንኙነት በዋናነት በቋንቋ በኩል ነው፤ ቋንቋ የቡድኖችን ተግባር ማስተባበር፣ ቴክኖሎጂን ማስተላለፍና መሣሪያዎችን መጠቀም ያስችላል። ጦርነት በሥነ ሕይወት አንጻር ሊከሰት ይችላል፤ ነገር ግን የማይቀር ነገር አይደለም። ጦርነት በተለያዩ ጊዜያትና ቦታዎች መከሰቱና ባህሪው መለዋወጡ ይህን ያሳያል። ለብዙ መቶ ዓመታት ጦርነት ያላካሄዱ ባህሎች አሉ፤ ሌሎች ባህሎች ደግሞ በአንዳንድ ወቅቶች ብዙ ጊዜ ጦርነት አካሂደው በሌሎች ወቅቶች አላካሄዱም።

ሁለተኛው አባባል

ጦርነት ወይም ሌላ ማንኛውም የጥቃት ባህሪ በሰው ልጅ ተፈጥሮ ውስጥ በጂኖች አስቀድሞ ተወስኗል ማለት በሳይንስ አንጻር ስህተት ነው። ጂኖች በነርቭ ሥርዓት ተግባር በሁሉም ደረጃዎች ተሳትፎ ቢኖራቸውም፣ የእድገት አቅም ይሰጣሉ፤ ይህ አቅም ግን ከሥነ ምህዳራዊና ማኅበራዊ አካባቢ ጋር ተያይዞ ሲሠራ ብቻ በእውነት ሊገለጥ ይችላል። ሰዎች በልምዳቸው ሊጎዱ ወይም ሊቀየሩ በሚችሉበት ዝንባሌ ቢለያዩም፣ ስብዕናቸውን የሚወስነው የጂን ውርሳቸውና የእንክብካቤ ሁኔታዎች መስተጋብር ነው። አልፎ አልፎ ከሚከሰቱ የበሽታ ሁኔታዎች በስተቀር፣ ጂኖች ሰዎችን በግድ የጥቃት ዝንባሌ ያላቸው አያደርጉም። ተቃራኒውንም አይወስኑም። ጂኖች የባህሪ ችሎታችንን በመፍጠር ቢሳተፉም፣ ውጤቱን በራሳቸው አይወስኑም።

ሦስተኛው አባባል

በሰው ልጅ የዝግመተ ለውጥ ሂደት ውስጥ ጠብ አጫሪ ባህሪ ከሌሎች ባህሪያት ይልቅ በበለጠ መጠን ተመርጧል ማለት በሳይንስ አንጻር ስህተት ነው። በደንብ በተጠኑ ዝርያዎች ሁሉ፣ በቡድን ውስጥ ያለ ደረጃ የሚገኘው በመተባበር ችሎታና ለቡድኑ አወቃቀር አስፈላጊ የሆኑ ማኅበራዊ ተግባራትን በመፈጸም ነው። “የበላይነት” ማኅበራዊ ትስስሮችንና ተቀራራቢ ግንኙነቶችን ያካትታል፤ ጠብ አጫሪ ባህሪያትን የሚያካትት ቢሆንም፣ የበለጠ የአካል ኃይል መያዝና መጠቀም ብቻ አይደለም። በእንስሳት ውስጥ ለጠብ አጫሪ ባህሪ ሰው ሠራሽ የጂን ምርጫ ሲደረግ፣ እጅግ ጠብ አጫሪ ግለሰቦችን በፍጥነት ማፍራት ተችሏል፤ ይህም በተፈጥሮ ሁኔታ ጠብ አጫሪነት እስከ ከፍተኛው መጠን አልተመረጠም ማለት ነው። እነዚህ በሙከራ የተፈጠሩ እጅግ ጠብ አጫሪ እንስሳት በማኅበራዊ ቡድን ውስጥ ሲኖሩ፣ የቡድኑን ማኅበራዊ መዋቅር ያናጋሉ ወይም ከቡድኑ ይባረራሉ። ጥቃት በዝግመተ ለውጥ ውርሳችን ውስጥም ሆነ በጂኖቻችን ውስጥ የለም።

አራተኛው አባባል

ሰዎች “ጥቃት የሚፈጽም አንጎል” አላቸው ማለት በሳይንስ አንጻር ስህተት ነው። ጥቃት ለመፈጸም የሚያስችል የነርቭ መዋቅር ቢኖረንም፣ በውስጣዊ ወይም በውጫዊ አነቃቂዎች በራሱ ሰር አይንቀሳቀስም። እንደ ሌሎች ከፍተኛ ደረጃ ያላቸው ፕራይሜቶችና ከሌሎች እንስሳት በተለየ፣ ከፍተኛ የነርቭ ሂደቶቻችን እነዚህን አነቃቂዎች በተግባር ከማዋላችን በፊት ያጣራሉ። የምንሠራው በተለማመድንበትና በማኅበራዊ ሁኔታ በተቀረጽንበት መንገድ ይቀረጻል። በነርቭ ፊዚዮሎጂያችን ውስጥ በግድ በጥቃት እንድንመልስ የሚያስገድድ ነገር የለም።

አምስተኛው አባባል

ጦርነት “ደመ ነፍስ” ወይም በማንኛውም አንድ ነጠላ የመነሳሳት ምክንያት ይፈጠራል ማለት በሳይንስ አንጻር ስህተት ነው። ዘመናዊ ጦርነት መፈጠሩ አንዳንዴ “ደመ ነፍስ” የሚባሉ የስሜትና የመነሳሳት ምክንያቶች የበላይ ከነበሩበት ሁኔታ ወደ የአስተሳሰብ ሂደቶች የበላይነት የተሸጋገረ ሂደት ነው። ዘመናዊ ጦርነት መታዘዝን፣ በሌሎች ጥቆማ በቀላሉ ተጽዕኖ የመቀበል ዝንባሌንና ለሐሳብ መርህ መሰጠትን የመሳሰሉ የግል ባህሪያትን፣ እንደ ቋንቋ ያሉ ማኅበራዊ ችሎታዎችን፣ እንዲሁም ወጪ ማስላትን፣ ማቀድንና መረጃ ማቀናበርን የመሳሰሉ ምክንያታዊ ውሳኔዎችን በተቋማዊ መንገድ መጠቀምን ያካትታል። የዘመናዊ ጦርነት ቴክኖሎጂ በእውነት የሚዋጉ ሰዎችን በማሰልጠን ሂደትም ሆነ በሕዝቡ ዘንድ ለጦርነት ድጋፍ ለመፍጠር በሚደረገው ዝግጅት ውስጥ ከጥቃት ጋር የተያያዙ ባህሪያትን አጋንኗል። በዚህ ማጋነን ምክንያት እነዚህ ባህሪያት ብዙ ጊዜ የሂደቱ ውጤቶች ሳይሆኑ መንስኤዎች እንደሆኑ በስህተት ይቆጠራሉ።

መደምደሚያ

ባዮሎጂ የሰው ልጅን ወደ ጦርነት የግድ እንዲሄድ አይፈርድበትም ብለን እንደምድማለን። የሰው ልጅ ከባዮሎጂያዊ ተስፋ መቁረጥ እስራት መላቀቅና በዚህ ዓለም አቀፍ የሰላም ዓመት እንዲሁም በሚመጡት ዓመታት የሚያስፈልጉትን የለውጥ ተግባራት ለመፈጸም እምነት ማግኘት ይችላል። እነዚህ ተግባራት በዋናነት ተቋማዊና የጋራ ቢሆኑም፣ ተስፋ መቁረጥና ተስፋ ማድረግ ጠቃሚ ሚና በሚጫወቱባቸው በእያንዳንዱ ተሳታፊ ንቃተ ህሊና ላይም ይመሠረታሉ። “ጦርነቶች በሰዎች አእምሮ ውስጥ ይጀምራሉ” እንደሚባለው ሰላምም በአእምሯችን ውስጥ ይጀምራል። ጦርነትን የፈጠረው ይኸው የሰው ዝርያ ሰላምንም መፍጠር ይችላል። ኃላፊነቱ የእያንዳንዳችን ነው።

ሴቪል፣ 16 ሜይ 1986