Hordhac — faqradda 1
Annagoo aaminsan inay tahay mas'uuliyaddeenna inaan, annagoo ka duulayna culuumta aan ku takhasusnay, wax ka qabanno hawlaha ugu khatarsan uguna burburka badan ee nooca aadanaha, kuwaas oo ah rabshadda iyo dagaalka; annagoo qirayna in saynisku yahay wax ay dhaqanka bini'aadamku soo saareen, sidaas darteedna aanu noqon karin mid kama dambays ah ama wax walba koobaya; annagoo mahadnaq u muujinayna taageerada masuuliyiinta Seville iyo wakiillada UNESCO ee Isbaanishka; annaga, aqoonyahannada hoos ku saxeexan ee ka kala yimid daafaha dunida, kana shaqeeya culuumta ay arrintani khusayso, waxaannu kulannay oo ku heshiinnay Bayaankan ku saabsan Rabshadda. Bayaankan waxaannu ku diiddanahay dhowr natiijo oo bayooloji ah oo la sheegayo in la helay, kuwaas oo loo adeegsaday in lagu cudurdaarto rabshadda iyo dagaalka, xitaa qaar ka mid ah dadka ku shaqeeya culuumtayada. Maaddaama natiijooyinkan la sheegayo ay gacan ka geysteen jawiga quusta ee waqtigeenna, waxaannu qabnaa in si cad oo ka-fiirsasho leh loo diido sheegashooyinkan khaldan ay wax weyn ku biirin karto Sannadka Caalamiga ah ee Nabadda.
Hordhac — faqradda 2
Si xun u adeegsiga aragtiyada iyo xogta sayniska si loogu cudurdaarto rabshadda iyo dagaalka ma aha arrin cusub; waxa uu jiray tan iyo bilowgii sayniska casriga ah. Tusaale ahaan, aragtida isbeddelka noolaha waxaa loo adeegsaday in lagu cudurdaarto ma aha dagaalka oo keliya, balse sidoo kale xasuuqa qowmiyadaha, gumeysiga iyo cabudhinta dadka tabarta yar.
Hordhac — faqradda 3
Waxaannu mawqifkayaga ku soo bandhigaynaa shan qodob. Waxaannu ognahay inay jiraan arrimo badan oo kale oo ku saabsan rabshadda iyo dagaalka oo si faa'iido leh looga eegi karo dhinaca culuumtayada, laakiin halkan waxaannu ku koobaynaa waxaannu u aragno tallaabada koowaad ee aadka muhiimka u ah.
Qodobka 1 — faqradda 1
WAA KHALAD XAGGA SAYNISKA AH in la yidhaahdo waxaannu awoowayaasheenna xayawaanka ahaa ka dhaxalnay u janjeeridda dagaal samaynta. Inkasta oo dagaallamiddu ay ku badan tahay noocyada xayawaanka, waxa keliya oo la soo sheegay dhowr kiis oo ku saabsan isku-dhacyo burbur badan oo u dhexeeya kooxo abaabulan oo ka tirsan isla nooc xayawaan ah oo ku nool deegaankooda dabiiciga ah; midkoodna kuma jirin adeegsiga qalab si gaar ah loogu sameeyey inuu hub noqdo. Ugaarsiga caadiga ah ee xayawaanka noocyo kale uga quutaan lama mid dhigi karo rabshad ka dhacda xubnaha isla nooc. Dagaalku waa dhacdo si gaar ah ugu xidhan aadanaha, mana ka dhaco xayawaanka kale.
Qodobka 1 — faqradda 2
Xaqiiqda ah in dagaalku si aad ah isu beddelay waqti ka waqti waxa ay muujinaysaa inuu yahay wax ka dhashay dhaqanka. Xidhiidhkiisa bayoolojiyeed waxa uu inta badan maraa luqadda, taas oo suurtogelisa isku-duwidda kooxaha, gudbinta tiknoolajiyada iyo adeegsiga qalabka. Dagaalku xagga bayoolojiga waa suurtagal, laakiin ma aha wax aan laga baaqsan karin; taas waxa muujinaya kala duwanaanshaha dhacitaankiisa iyo qaabkiisa waqtiyo iyo meelo kala duwan. Waxa jira dhaqammo aan dagaal gelin qarniyo badan, iyo dhaqammo waqtiyo qaarkood dagaal badan galay, waqtiyo kalena aan gelin.
Qodobka 2
WAA KHALAD XAGGA SAYNISKA AH in la yidhaahdo dagaalka ama dabeecad kasta oo rabshad leh si hidde-side ah loogu sii qorsheeyay dabeecadda aadanaha. Inkasta oo hidde-sideyaashu ay qayb ku leeyihiin dhammaan heerarka shaqada habdhiska dareemayaasha, waxay bixiyaan awood koritaan oo dhab noqon karta oo keliya marka ay la falgasho deegaanka dabiiciga ah iyo kan bulsho. Inkasta oo shakhsiyaadku ku kala duwan yihiin sida ay waayo-aragnimadu u saamayn karto, isdhexgalka u dhexeeya dhaxalkooda hidde-sideed iyo xaaladaha korintooda ayaa go'aamiya shakhsiyaddooda. Marka laga reebo xaalado cudur oo dhif ah, hidde-sideyaashu ma abuuraan dad ay khasab ku tahay inay u janjeeraan rabshad. Sidoo kale ma go'aamiyaan in dadku ay khasab ku tahay inay ka fogaadaan rabshadda. Inkasta oo hidde-sideyaashu ka qayb qaataan samaysanka awoodaha dabeecaddeenna, keligood ma go'aamiyaan natiijada.
Qodobka 3
WAA KHALAD XAGGA SAYNISKA AH in la yidhaahdo intii uu socday koboca aadanaha, xulashadu ay dabeecadda gardarrada ka doorbiday noocyada kale ee dabeecadda. Dhammaan noocyada si fiican loo daraaseeyay, kaalinta uu xubin ku leeyahay kooxdiisa waxaa lagu gaaraa awoodda wada-shaqaynta iyo gudashada hawlo bulsheed oo ku habboon qaab-dhismeedka kooxdaas. 'Awoodda sare ee kooxda dhexdeeda' waxay ku lug leedahay xidhiidho bulsheed iyo ka-mid-ahaansho kooxo; ma aha oo keliya haysashada iyo adeegsiga xoog jireed oo ka sarreeya kan kuwa kale, inkasta oo ay sidoo kale ku lug leedahay dabeecado gardarro leh. Meelaha xayawaanka si macmal ah loogu sameeyey xulasho hidde-sideed oo loogu dooranayo gardarrada, si dhakhso ah ayaa loo soo saaray xayawaan aad u gardarro badan; taasina waxay muujinaysaa in gardarrada aan ilaa heerkeeda ugu sarreeya loogu xulan xaaladaha dabiiciga ah. Marka xayawaankaas tijaabooyinka lagu abuuray ee aadka u gardarrada badan ay joogaan koox bulsheed, waxay ama khalkhaliyaan qaab-dhismeedkeeda bulsheed ama waa laga saaraa. Rabshaddu kuma jirto dhaxalkeenna koboca noolaha, mana ku jirto hidde-sideyaasheenna.
Qodobka 4
WAA KHALAD XAGGA SAYNISKA AH in la yidhaahdo aadanuhu leeyahay 'maskax rabshad leh'. Inkasta oo aynu leenahay habdhis neerfeed oo noo suurtogeliya inaan rabshad samayno, si toos ah uma hawlgalo marka ay jiraan kiciyeyaasha gudaha ama dibadda. Sida primate-yada sare, kana duwan xayawaanka kale, hababka sare ee neerfayaasheennu waxay kala shaandheeyaan kiciyeyaashaas ka hor inta aan ficil laga samayn. Sida aynu u dhaqanno waxaa qaabeeya sida naloo baray jawaab-celinta iyo sida bulshada naloogu dhex koriyey. Ma jiro wax ku jira shaqada habdhiskeenna neerfaha oo nagu khasbaya inaan rabshad kaga jawaabno.
Qodobka 5
WAA KHALAD XAGGA SAYNISKA AH in la yidhaahdo dagaalka waxa keena 'dareen ku dhashay' ama hal dhiirrigelin oo keliya. Soo ifbaxa dagaalka casriga ahi wuxuu ahaa socdaal laga soo gudbay mudnaanta arrimaha shucuureed iyo kuwa dhiirrigelinta, oo mararka qaar loogu yeedho 'dareenno ku dhashay', loona gudbay mudnaanta arrimaha garashada iyo fikirka. Dagaalka casriga ahi waxa uu ku lug leeyahay adeegsiga hay'adaysan ee astaamaha shakhsiga sida adeecidda, u nuglaanshaha talooyinka dadka kale iyo u heellanaanta fikradaha sare; xirfadaha bulsho sida luqadda; iyo tixgelinnada caqliga ku dhisan sida xisaabinta kharashka, qorshaynta iyo habaynta xogta. Tiknoolajiyada dagaalka casriga ah waxay si xad-dhaaf ah u xoojisay astaamaha la xidhiidha rabshadda, labadaba tababarka dagaalyahannada tooska u dagaallama iyo diyaarinta taageerada dagaalka ee dadweynaha dhexdiisa. Natiijada xoojintaas awgeed, astaamahani marar badan si khaldan ayaa loogu qaataa inay yihiin sababaha hawshan, halkii ay ka ahaan lahaayeen natiijooyinkeeda.
Gunaanad
Waxaannu ku soo gunaanadaynaa in bayoolojigu aanu aadanaha ku xukumin dagaal, iyo in aadanuhu ka xoroobi karo xadhigga quusta ku salaysan bayoolojiga, una heli karo kalsooni uu ku qabto hawlaha wax-beddelka ee loo baahan yahay Sannadkan Caalamiga ah ee Nabadda iyo sannadaha soo socda. Inkasta oo hawlahaasi inta badan yihiin kuwo hay'adeed iyo wadajir ah, haddana waxay sidoo kale ku tiirsan yihiin wacyiga shakhsiyaadka ka qaybqaata, kuwaas oo quusta iyo rajadu ay u yihiin arrimo aad muhiim u ah. Sida 'dagaalladu uga bilowdaan maskaxda dadka', nabaddu sidoo kale waxay ka bilaabataa maskaxdeenna. Noocii abuuray dagaalka ayaa awood u leh inuu abuuro nabadda. Mas'uuliyaddu waxay saaran tahay mid kasta oo innaga mid ah.
Taariikh
Seville, 16 Maajo 1986